دانلود مقاله نقش تربیت در خانواده

مقدمه : به نام خدایی که گل را آفرید و از گل انسان را آفرید و از انسان یک بنده ی مؤمن آفرید به نام خدایی که آفریدگار همه چیز در این جهان نامتناهی است .

به نام خدا چرا نهاد خانواده قداست دارد ؟

برای پاسخ به این سئوال باید به نقش آن در رشد و کمال انسان توجه کرد .

آدمی برای این آفریده شد که مسیر ‹‹ شدن ›› را به تدریج بپیمایید در وجود خود را با سجایای اخلاقی بیاراید و به مقام خلیفه الهی نزدیک گردد .

نهاد مقدس خانواده برای رساندن انسان به این مقصود می تواند نقش مؤثری ایفا کند .

نخستین تأثیر آرامش روانی و عاطفی در اثر تأمین نیازهاست وقتی مردی همسری بر می گزیند گویی نصف خود را می یابد .

بازوجیت ، آدمی کامل می شود و باید برای کسب کمالات تلاش کند .

این دو نفر وقتی با هم سخن می گویند و این گفت و گو با عشق و علاقه حمایت می شود ، هیچ آهنگی در عالم به زیبایی آهنگ کلمات یک زوج علاقه مند به یک دیگر نخواهد بود وقتی این دو با یک دیگر هم درسی می کنند نیرو و انرژی می گیرند و قادرند بر مشکلات بیرون از خانه فایق آیند .

دومین تأثیر خانواده در تربیت فرزندان و انسان سازی تجلی پیدا می کند .

نخستین قابلیت ها در خانواده شکل می گیرد و زیر بنایی ترین گرایش ها در کودک و نوجوان از طریق رفتار پدر و مادر ایجاد می شود .

اگر این قاعده را بپذیریم که در هر چیز مبنا و اساس تعیین کننده است ، می توانیم بپذیریم که در عرصه ی تربیت نیز زیر بناها و مبناها تا آخر عمر به رفتار فرد جهت می دهد .

سعادتمندترین انسانها کسانی هستند که از لغت وجود والدین خوب برخوردار می باشند .

سومین نقش و تأثیر خانواده در ارتباط با جامعه و بیرون از خانواده معنا پیدا می کند .

نهاد خانواده ، جزئی از کل نظام اجتماعی است .

قاعدتا سلامت و استحکام جامعه به مقدار زیادی به سلامت و استحکام خانواده وابسته است .

اگر خانواده ها وضع مطلوبی داشته باشند و کارکرد تربیتی مناسب از خود بروز و ظهور دهند ، انسان های مفید و کار آمد به وجود می آید و به کار آمدی و سلامت جامعه افزوده می شود .

بنابراین قراست خانواده با نقش تربیتی این نهاد ، رابطه ی مستقیم دارد و هر خانواده ای بخواهد قداست و ارزش واقعی خود را حفظ کند باید نقش تربیتی خود را به خوبی ایفا نماید .

معنای تربیت کلمه ی تربیت از یک ریشه کلمه ی ربایر بو گرفته شده است و معنای آن عبارت از نشأت و رشد است .

معنای دیگر عبارت از پاک سخن ( ساختن ) است .

تربیت از ماده ربایربو آمده که معنای آن زیادتی و نمو است .

روی این اساس تربیت به معنای رشد و نمو دادن خواهد بود .

پس مربی کسی است که در پرتو تربیت کردن متربی را به رشد و زیادتی در می آورد و به عبارت دیگر او را ارزشمند می سازد .

بدیهی است که این رشد و زیادتی در پرتو ایجاد دگرگونی هایی است که مربی در او بوجود می آورد .

هر قدر این دگرگونی ها عمیق تر و اساسی تر باشد این تحولات ارزشمندتر و پربهاتر خواهد بود .

از نظر کلاسیک ممکن است در هر دوره زمانی دگرگونی شامل تحولات مرحله ای بوده و دوره های دیگر شامل مرحله ای عمیق تر بوده باشد .

از اینجا به خوبی آشکار می شود که کلمه تربیت با کلمه تزکیه مترادف می باشد .

زیرا تزکیه همان معنایی را دارا می باشد که تربیت نیز دارای آن معنا و مفهوم می باشد .

تربیت یعنی بر انگیختن استعدادها و قوای گوناگون انسان و پرورش آن که باید با کوشش و مساعی خود متربی نیز توأم گردد .

تا به منتهای کمال نسبی خود ، به میزان طاقت و توانایی ، نائل شود .

این استعدادها و قوای مختلف و کیفیت کاربرد آنها در سایه ی اعمال منظم و سازمان یافته ی متربی تحت نظارت مربی و پرورشکار ، به شکوفایی و رشد میرسد خانواده و نقش مهم آن در تربیت : خانواده مقدس ترین و مهمترین نهاد و بخش عظیمی از دنیای اجتماعی کودک است .

معنا و مفهوم خانواده را می توان از نظر کودک و نوجوان این چنین بیان کرد : خانه و خانواده مکانی است که کودک با تمامی تجربه های دیگر لحظه های اجتماعی و زندگی خود بدان باز می گردد .

آسایشگاهی است که در آنجا همه ی افتخارات و موفقیت هایش را به نمایش می گذارد .

در آنجا او به دنبال مداوا و مرهمی برای تألمات ، شکست ها و زخم های وارد بر خود می گردد تا آلام خود را تسکین بخشد .

به بیان دیگر خانه برای کودک مکانی است که او تجربه های اجتماعی روزانه ی خود را باشتاب به درونش می آورد تا آن تجربه را مورد ارزیابی قرار دهد به خاطر آن ستایش و تحسین و تشویق شود و یا آن را به بوته ی فراموشی بسپارد و فقط به عنوان یک تجربه از آن درس بیاموزد .

از دیدگاه نوجوانان یک خانواده ی خوب و سالم دارای ویژگی های زیر می باشد : 1 .

کودک در آن مورد پذیرش و کانون عشق و توجه باشد .

2 .

نسبت به پدر و مادر احساس تعلق و وابستگی کند و خود بخشی بسیار مهم از شبکه ی خانوادگی را تشکیل دهد .

3 .

از آزادی متناسب با سن و نیازهای خود در چارچوب ضوابط اخلاقی و تربیتی برخوردار باشد .

4 .

به او مسئولیت هایی متناسب با توانایی هایش داده شود .

5 .

افکارش و نظراتش را با والدین خود در میان بگذارد .

6 .

پدر و مادرش الگوی عملی برای تمام چیزهایی باشند که فرزندانشان از آنها انتظار دارند و .

.

چگونگی رفتار با فرزندان : میزان علاقه و توجهی که والدین به فرزندانشان دارند پذیرش واقعی خوانده می شود .

پدران و مادرانی که فرزندان خود را مورد پذیرش قرار می دهند نسبت به کودک ، عاطفی ، تأیید کننده و گرم هستند و فرزند خود را آنگونه که هست درک می کنند .

برعکس والدینی که طرد کننده هستند با فرزند خود رفتاری سرد دارند و نسبت به نیازهای او بی تفاوت و ناآگاهند و حساسیتی در تأمین نیازهای آنها ندارند .

پرورش اجتماعی فرزندان : کودک امروز عضو رسمی از اجتماع فردای ماست .

ضرورت های حیات اجتماعی ایجاب می کند که آدمی از مسائل و ضوابط مربوط آگاه باشد و از آن نیکو سرد در آورد و این والدین کودکند که او را با چنین ضوابط و مقرراتی آشنا می سازند .

خانواده موظف است از سویی فرد را به عنوان عضوی از جامعه بپروراند و از سوی دیگر انسانی مستقل با شخصیتی متمایز و جدای از دیگران تربیت کند .

تربیت خانواده باید زمینه ی ورود طفل را به زندگی اجتماعی فراهم کند .

در سازندگی اجتماعی فرزند ضروری است ، آداب و معاشرت و نوع روابطی را که لازم است فرد با دیگران برقرار نماید ، مقررات زندگی اجتماعی ، همکاری ، احترام ، انسانیت و فهم و پذیرش مسئولیت اجتماعی را به کودک بیاموزند .

والدین کودک را ضروری است که در ضمن عمل و رفتار خود نوع موضع گیری هایی را که لازم است در برابر گروه های مختلف انجام دهد را به کودک بیاموزند ، به او تفهیم کنند که همرنگ شدن با جماعت در همه ی موارد زیبنده نیست ، گاهی ضروری است که در برابر جریانات بایستد و به مخالفت و مقابله با ناروایی نمایی که در حال جریان است بپردازد .

در تربیت اجتماعی روش والدین از نظر الگو بودن بسیار مهم است .

بخصوص از آن بابت که بدانیم طبع کودک آماده پرخاشگری و ستیزه جویی است و با دیدن آن در برابر والدین تجلی می کند .

رشد اجتماعی کودکان : اساس اجتماعی شدن کودکان و نوجوانان در سنین پی ریزی می شود .

هر چقدر که تماس های اجتماعی کودک در این دوران زیادتر و لذت بخش تر باشد کودک در ارتباطات اجتماعی آینده موفق تر خواهد بود .

در مقابل کودکانی که در این دوره از تمایلات اجتماعی محدود برخوردارند و وقت بیشتری را با اشیاء سپری می کنند در آینده احتمالا روابط اجتماعی موفقی نخواهند داشت .

کودکانی که در دوره ی طفولیت به شدت گریه می کنند بعدأ تمایل به پرخاشگری پیدا می کنند و مشکلات رفتاری دیگری از خود بروز می دهند و در مقابل کودکانی که در طفولیت صمیمی و شاد بودند همانطور که بزرگتر می شوند سازگاری اجتماعی بهتری پیدا می کنند .

رفتار اجتماعی : کودکان دارای رفتار اجتماعی و غیر اجتماعی یکسانی هستند که عبارتند از : تقلید :‌ کودک در این دوره به راحتی با همسالان خود همانند سازی می کند .

رقابت :‌ میل به برتری جستن و انجام بهتر کارها از 4 سالگی آغاز می شود .

همکاری : در پایان 3 سالگی بازی های گروهی که مستلزم همکاری کودکان دیگر است شروع می شود .

همدردی : احساس همدردی که توجه به احساسات و عواطف دیگران است و از 4 سالگی به طور نامنظم در کودک دیده می شود .

پذیرش اجتماعی : همان طور که دوره ی خردسالی به پایان خود نزدیک می شود برای کودک تأیید همسالان همانند تأیید بزرگسالان اهمیت پیدا می کند .

بخشندگی و سخاوت : کودک به تدریج در این دوره یاد می گیرد که کودکان دیگر را در اموال خود شریک بسازد .

بخشندگی و سخاوت به تدریج در این دوره جای خود پسندی را می گیرد .

رفتار غیر اجتماعی : منفی گرایی یا مقاومت : بین سنین 3 و 4 سالگی به اوج خود می رسد و سپس کاهش می یابد .

پرخاشگری : بین سنین 3 و 4 سالگی پرخاشگری کودک افزایش پیدا می کند و سپس کاهش می یابد .

رفتار آمرانه : کودک از 3 سالگی در رفتار خود حالت آمرانه پیدا می کند و به دیگران فرمان می دهد .

خود پسندی : هر چند روابط اجتماعی کودک گسترده تر می شود خود پسندی کودک محدود می شود و بر عکس هر چه روابط او محدودتر می شود خودپسندی او بیشتر می شود .

در تربیت اجتماعی به کودک چه بیاموزیم ؟

1 .

آگاهی به آداب معاشرت 2 .

پذیرش مسئولیت های اجتماعی 3 .

نحوه ی شرکت در مجامع 4 .

عدم افراط و تفریط در رابطه با دیگران 5 .

خوشرویی و خوش رفتاری .

تزکیه ی نفس و .

نیازهای کودک برای شکل گیری شخصیت در اجتماع نیاز کودک به معاشرت با همسان : کودک در خانواده نیازمند فردی است که مانند او رفتار کند و همچون او بیندیشد و مانند او خواسته و نیاز داشته باشد به همین دلیل وجود 2 فرزند در خانواده ضروری است .

تجربه نشان داده است که کودکان واحد رفتاری نابهنجار و نامتعادل دارند در چنین مواقعی والدین باید کودک شوند و بخش بیشتر اوقات خود را با کودک خود صرف کنند ، به زبان حرف بزند و به زبان او داستان بگویند و بازی کنند .

نیاز کودک به بازی و نقش آن در اجتماع : از ضروریات زندگی و رشد کودک بازی است که در سایه ی آن طفل با اخلاقیات اجتماع و آداب و رسوم و معاشرت ها ، قوانین و مقررات اجتماعی ، سنت ها و .

آشنا می شود .

او می فهمد که زندگی همیشه موفقیت نیست ، بلکه گاهی هم شکست هست .

نیاز به استقلال : کودک از 15 ماهگی می خواهد مستقل باشد و خودش کارهایش را انجام دهد .

مادام که رعایت استقلال او زیان نداشته باشد دادن استقلال به کودک حق اوست اما نه این که او را به خود واگذار کنیم که خود را آزاد مطلق بپندارد .

نیاز به خود نمایی : طفل می خواهد همانند بزرگسالان در محافل و در نزد حضار خودی نشان دهد و لیاقت ها و شگفتی های خود را نشان دهد و به همین سبب والدین باید در هر جمعیتی او را به حساب آورند .

خودنمایی کودک تاحدودی که موجب بروز شخصیت وی شود و او را چنان که هست معرفی کند خوبست ولی اگر از اندازه گذشت به صورت یک عیب اخلاقی در کودک ظهور می کند که باید از آن جلوگیری نمود .

نیاز به حمایت : فرزند ما در مواجهه با مسائل و دشواریها احساس ناتوانی می کند .

بر اثر عدم تجربه در زندگی گمان نمی کند که بهتر است دست به امر جدیدی نزند و به همین سبب حمایت والدین و ابراز همدردی با وی امری ضروری است .

نیاز به تقدیر و تحسین : جهت تأمین نیازهای عاطفی ، کودک احتیاج به تحسین و ستایش