دانلود مقاله رایگان پست در ایران

پست و ارسال پیام در دوران باستان
یکی از قدیمی ترین اسناد و مدارک پستی دنیا یک ورق پاپیروس مربوط به سال 255 قبل از میلاد مسیح است که در ناحیه هیبه مصر پیدا شده و متضمن اطلاعاتی درباره طرز عمل و سازمان و تشکیلات پیکی و نامه رسانی در مصر قدیم میباشد . ضمن این سند یک مامور پست مصری در مورد ارسال نامه ها تعداد پیکها راههای ساخته شده نوع مرسولات و نام گیرندگان انها که بیشتر فرعون مصر و وزیر دارایی او هستند اطلاعاتی داده است خواندن این سند روشن میشود که پست و پیکهای ان دوران فقط در خدمت فراعنه و حکام مصر بوده و موسسات و افراد مردم ازان استفاده نکرده اند .پست ان زمان مصر با تمام کشور حتی نقاط بسیار دور جنوب مصر و سرزمین نوبیا ارتباط داشته و بهمین علت پیکهای پست بایستی برای راه پیمائیهای دور و دراز با پای پیاده قدرت و توانائی لازم را دارا می بودند .


پست در ایران باستان
قدیمیترین سرویس پست رله(ایستگاهی) جهان (تحویل نامه یا مرسوله ازشخصی به شخص دیگر و ادامه عمل تا رسیدن به مقصد نهائی ) توسط کورش هخامنشی حکمروا و پادشاه امپراطوری پارس (ایران ) در 530 سال قبل از میلاد مسیح ایجاد گردید . هرودت مورخ یونان باستان (از 425 تا 484 ق.م) در کتاب های تاریخی خوش شرح مفصل و واضحی از این سیستم بیان می دارد که هیچ روشی سریعتر از طریق ارسال پیام ها که توسط پارسیان کشف شده بود وجود نداشت و آن بدین صورت بوده که پارسیان ایستگاه های مختلفی را در نظر گرفته و در آن افراد سوار کار با اسب منتظر رسیدن پیام بودند و فواصل ایستگاه ها را طوری در نظر گرفته بودند که از نظر زمانی فاصله آنها یک روز با یکدیکر فاصله داشتند ضمنا ایستگاهای مخصوصی برای مواقع برف و باران و سرما به منظور ارسال پیام در نظر گرفته شده بود و این پیام ها با حداکثر سرعت ممکن انجام پذیرفته است او می گوید نه برف نه سرما نه باران نه تاریکی شب مانع ارسال پیام نمی گردید. اولین پیک وارده پیام و بسته ها را تحویل دومین نفر می داد که او نیز بطریق اولی تحویل سوارکار می نمود و کار ادامه می یافت تا این که پیام ها به مقصد می رسیدند و در زبان پارسی باستان این روند تکرار یا رلیها به عنوان انکاریون شناخته می شد این روند در طول تاریخ ایران در هر دوره ازسلسله های پادشاهی ادامه یافت و در بعضی از مواقع بهتر و در پاره ای از زمان دچار رکود گشت و پست را نداشتند تا این که امیر کبیر در سال های اول صدارت خود همراه با سایر اصلاحاتی که در همه زمینه های سیاسی اجتماعی و مالی و قضائی مملکت بعمل آورد چون سه کسر اخبار ایالات و ولایات اهمیت بیسیار قائل بود برای ایجاد پست و چاپار خانه نیز دستوراتی صادر کرد و با این ترتیب ایجاد پست منظم برای عموم مردم و وضع مقررات قانونی برای آن ها سایر اصلاحاتی که برای اولین مرتبه در ایران صورت می گرفت یادگار و نتیجه فکر این وزیر با تدبیر است امیر کبیر مسئولیت چاپارخانه را به میرزا شفیع خان چاپارچی باشی واگذار نموده بودند که بعد از وی سال ها به این سمت مشغول بودند و گردش کار چاپارخانه با در نظر گرفتن زمان و وسیله موجود بسیار سریع و مرتب بود در سال 1290 ناصرالدین شاه همراه جمعی راهی اروپا شدند و او در کشور اطریش از پادشاه وقت آن کشور درخواست مستشار برای اداره امور پست نمود و شخصی که از کارمندان عالیرتبه آن کشور بود بنام گوستاوریه برای پایه ریزی پست جدید ایران انتخاب و اعزام گردید و بلافاصله اقدامات خود را شروع کرد و یکی از مهمترین کارهایی که انجام داد نظام نامه ای برای پست ایران تهیه نموده و جهت الحاق ایران به اتحادیه جهانی پست کوشش زیادی نمود و بالاخره بعد از مکاتبات بسیار ایران در سال 1877 میلادی به عضویت اتحادیه پستی پذیرفته شد و در همان سال خدمت گوستاوریه در ایران پایان پذیرفت.
براسااس نوشته های گزنفون و هردوت تاسیس و ایجاد چاپارخانه توسط ایرانیان انجام شده است ، ایرانیان دارای شبکه منظم چاپار و پیک بود و این شبکه در دوره اضکانیان و ساسانیان به شیوه ای منظم درآمد.
داریوش پادشاه بزرگ هخامنشیان چابک سواران دولتی را تربیت کرده بود که نوشته های دولتی را ایستگاه به ایستگاه برده بچاپار بعدی برسانند.
این پادشاه ایرانی جمله معروفی دارد که می گوید: ؛ نه برف نه باران نه گرما و نه تاریکی شب نمی تواند پیکهای تندرو را از حرکت بازدارد ؛ امروزه این جمله در بالای سر در ساختمان اداره پست نیویورک بچشم می خورد.
این تشکیلات بیشتر در خدمت فرماانها و دستورات دولتی بود و در واقع وظیفه پنهان و ثانی آنها خبرگیری و خبرچینی بود.
با روی کار آمدن صوفیه در ایران و استقرار حکومت فراگیر مرکزی بنا به ضرورت اداره پست به طور منظم و مرتب با نام چاپار انجام وظیفه می کرد.
با روی کار آمدن سلسله قاجاریه و تاثیرگرفتن از فرهنگ غرب، فکر تاسیس پست جدید در زمان فتحعلی شاه مطرح شد اما به دلایلی مسکوت گذاشته شد.
در سال 1285 هجری قمری تمبر پستی در کشور چاپ و رواج گردید، در سال 1297 هجری قمری وزارت پست تاسیس شد و در دوره پهلوی با تاسیس راههای شوسه و وسایل نقلیه مختلف تشکیلات پست توسعه فراوان یافت .
با تاشکیل اتحادیه جهانی در سال 1875 میلادی در شهر برن سویس بوجود آمد و دولت ایران نیز در سال 1877 به عضویت این اتحادیه درآمد.